Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор

Каркыра менен түлкү

Каркыра менен түлкү

Каркыра менен түлкү Бир күнү Каркыра уясына келип, чөптүн арасына катып койгон жумурткасын таппай калат. Ары чуркап, бери чуркап жүрүп кошуналарынан аны Түлкү жеп кеткенин угат. Каркыра ачууланып, ач Түлкүдөн ...
Толук окуу
Wti Like Count
62
Views
768
Карышкыр менен түлкү

Карышкыр менен түлкү

Карышкыр менен түлкү аудиосун угуу Карышкыр менен түлкү токойдо жортуп келатышты. Түлкү тузакка алдооч катары илинген казды көрдү. Ал ачка болчу, бирок казга тийсе тузакка түшөрүн түшүнүп, катуу тамшанды. Муну ...
Толук окуу
Wti Like Count
174
Views
3458
Төө менен кумурска

Төө менен кумурска

Бир кезде төө менен кумурска биринин тилин бири жакшы билишчү экен. Көк жалбыракка чоң тоюп алган төө кумурсканы шылдыңдаптыр: 168 ‒ Эй, шордуу! Эмнеге мынча жанталашасың? Айланаңды карачы, баары чачылып ...
Толук окуу
Wti Like Count
96
Views
812
Карышкыр жана жети улак

Карышкыр жана жети улак

Аудиоcун угуу Жомоктун тексти сүрөттөрү менен Илгери илгери токойлордун биринде, кичинекей жыгач үйдө бир эчки улактары менен жашаган экен. Эчки токойго тамак издеп көп кетчү экен, улактарына минтип айтчу экен: "Эч кимге эшикти ачпагыла, токойдо ач карышкыр аралап жүрөт". Эчки кайтып келип, эшикти кагып ырдайт: Кичинекей улактарым, балдарым!Ачкыла эшикти, ачкыла! Апаңар келди,Сүт алып ...
Толук окуу
Wti Like Count
393
Views
7774
Ит, мышык жана чычкан

Ит, мышык жана чычкан

Те илгери ит менен мышык, ал тугай мышык менен чычкан да чырдашпаган заман болуптур. Оболу кеп адамда экен: кожоюн бир күнү иттин ишенимдүүлүгүнө ыраазы болот да, анын короочулугуна ыраазычылык билдирип, ...
Толук окуу
Wti Like Count
30
Views
895
Айбандарда да башмыйзам болуптур

Айбандарда да башмыйзам болуптур

Те илгери нелер гана болбогон! Айбандар Башмыйзамга ээ болгулары келет. Ким кимге башчылык кылуусу керектигин аныктап, алар да адам сыягы жашамак болушат. Ошентип Башмыйзам токуп бер дешип, Теңирге кайрылышат. Теңир ...
Толук окуу
Wti Like Count
10
Views
141
Акылдуу балдар

Акылдуу балдар

Илгери өткөн заманда бир абышка, кемпирдин Айгерим жана Арген деген балдары болуптур. Алар өтө тентек, ата энесин да, бири-бирин да укпаган бейбаш жана ынтымагы жок балдар экен. Бир күнү алар ...
Толук окуу
Wti Like Count
185
Views
1663
Курдаш чычкандар

Курдаш чычкандар

Эки чычкан узак жылдар бою курбу-курдаш болгон экен. Бири тоодо, бири мунара башында жашаптыр. Бирок экөө бири-бириникинде мейманда болбоптур. Тоодо жашаган чычкандыкында ун, талкан, эт-май толо, а мунара башында жашаган ...
Толук окуу
Wti Like Count
3
Views
145
Мекиян корозду куткарганы

Мекиян корозду куткарганы

Мекиян жана короз болуптур. Мекиян жумуртка тууп, короз жем ташып, тоокко жапакеч экен. Ал дайым жем чукуп тапканда мекиянды чакырчу дейт: – Ко-ко-ко, үрпөк баш, жем таптым! Анын бу жолку ...
Толук окуу
Wti Like Count
15
Views
61
Бача падыша жана кумурскалар

Бача падыша жана кумурскалар

Зор өлкөдө Бача аттуу зобололуу падыша жашаптыр. Бир күнү ал көңүл жубатууну каалап, кең жайык жерди тандатып, укмуштуудай чоң той өткөрөт. Шаан-шөкөткө миң-миңдеген меймандар чакырылат. Ошол миңдеген адамдардын оозунан чубурган ...
Толук окуу
Wti Like Count
6
Views
47
Аю менен чиркей

Аю менен чиркей

Аю менен чиркей аудиосун угуу Дөбөдөй болгон чоң аю муштумдай болгон коёнду кармап алып, эч бир жазыгы жок байкушту кулагынан чойгулап кыйнайт. Өлүмгө жеткирбесе да эсин оодарганга чейин алпарат. Ошондо ...
Толук окуу
Wti Like Count
79
Views
2824
Адамдардын үлпөт тоюнда болгон ит менен карышкыр

Адамдардын үлпөт тоюнда болгон ит менен карышкыр

Ит менен карышкыр токойдон жолугуп калышат. Карышкыр ошол жерден итти кежигеден тиштеп, үңкүргө сүйрөп жөнөйт. – Карышкыр, мени жегенде эмне? – дейт кыңкыстаган ит, – жүрү андан көрө адамдардын үлпөт ...
Толук окуу
Wti Like Count
11
Views
198
Күкүк менен зейнеп

Күкүк менен зейнеп

Күкүк менен зейнеп аудиосун угуу Илгери-илгери бир куш жыгачтын башына уя салып, эки балапан чыгарат. Ал балапандардын биринин аты – Күкүк, экинчисинин аты – Зейнеп экен. Балапандар бат эле чоңоюп, ...
Толук окуу
Wti Like Count
40
Views
1218
Орозо туткан түлкү

Орозо туткан түлкү

Мергенчи бир күнү кажырлуу капканды койду да, жанына көз кызартар чоң кесим этти таштап кетти. Эттин жытын сезген ач түлкү шимшилеп жүгүрүп келип, этти жейин дейт, бирок ойлонот: «Йе, бул ...
Толук окуу
Wti Like Count
1
Views
128
Жыт

Жыт

Бир күнү делдең бөжөк жолдон бир ууч арпа таап алды. Алгач сактангандай акырын жыттап келип бир-экөөнү ирмеп чайнап көрдү. «Бах» деп тамшанды ширесин соруп. Анан өзүн кармай албай ары-бери кайсап ...
Толук окуу
Wti Like Count
2
Views
98
Түлкү менен бачик

Түлкү менен бачик

Тоонун чокусунда бачиги менен жаткан түлкү ойдуңдагы алоолонгон өрттү тиктеп, жалындын илебине өзү кошо күйүп аткансып күйпөлөктөгөнүн көргөн бачик энесинен сурайт: – Биякта туруп сиз эмне болуп атасыз? – Ойдуңдагы ...
Толук окуу
Wti Like Count
1
Views
85
Үч  дос

Үч дос

Илгери-илгери бир көп балалуу абышка-кемпир болгон экен. Бирок алардын балдарынын улам бири жерден боорун көтөрө электе эле чымчык жандары учуп кете берет. Тагдырдын башка салганына көнбөскө чара барбы? Ошентип, кайгыга ...
Толук окуу
Wti Like Count
28
Views
304
Жайык сууга кептелген койлор

Жайык сууга кептелген койлор

Королдун кулак кужурун кандырар жомокчусу болуптур. Ал дайыма королго укмуштай окуяларды баяндачу экен. Король да жомок укмайын уктабаган адат тааптыр. Жаздыкка баш коёру менен жомокчусун чакыртчу экен. Ал бир күнү ...
Толук окуу
Views
36
Жөргөмүш менен безгек

Жөргөмүш менен безгек

Болгонбу, болбогонбу, айтор, жомок мындай экен: жөргөмүш менен безгек кезигип, экөө саякатка чыгат. Жол жүрүп чарчашат. Эс алмакка жүзүмдүн кароолчусу жашаган алачыкка токтошот. – Мындан ары жүралбайм, чарчадым. Шаар да ...
Толук окуу
Views
23
Турна менен көк кытан

Турна менен көк кытан

Жапалак үкү көңүлү шат учуп барат. Учуп барат, учуп баратып конот. Куйругун жайкайт, оң жагын, сол жагын каранат. Кайра учат. Учуп, кайра конот. Куйругун жайкайт, эки жагын каранат. Кайрадан учуп ...
Толук окуу
Views
41

Айбанаттар жана жаныбарлар жөнүндө жомоктор фольклордо өзгөчө орунду ээлейт, анткени алар адамдык мүнөздүн бардык белгилерин көргөзүүгө жардам берет.

Бул жомоктор — адамдар өзүнүн ыйманын көрө турган күзгү. Айбанаттар тууралуу жомоктор элдик тамсилдер менен тамырлаш, алар түпкүлүгү бир эле жаныбарлар.

Мындай чыгармаларда айрым учурда айбандар менен бирге адамдар да катыша берет, бул болсо адам менен табияттын жакындыгынын көрсөткүчү.

Байыркы мезгилден тартып, соңку кылымдарга чейин эле кыргыздар аңчылык менен күн көрүп, ар кандай жаныбарлардын кулк-мүнөзүн, кебете-кешпирин жакшы байкашкан, ошол байкоолорун жомоктордо пайдаланган.

Айбанаттар тууралуу жомоктордо туруктуу образдар кездешет. Мисалы, түлкү — куу, митайым болсо, карышкыр — ичкич, жегич, каардуу, коён — коркок, сагызган — сүйлөөк, алдамчы ж. б.

Жаныбарлар жөнүндөгү жомоктор баланы табият, жапайы жаныбарлар дүйнөсү, алардын жүрүм-турумунун өзгөчөлүктөрү, жашоо образы, атүгүл кээ бирлери этияттык менен мамиле кылганда кандай коркунуч туудурары жөнүндө түшүнүк берет.

Бул бөлүмдө ар кандай жаштагы балдарды кызыктырган жаныбарлар жөнүндө жомоктордун кеңири жыйнагы берилген.

Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор: 8 комментарий

Сизге жактыбы? Комментарий жазыңыз

Сиздин email адрес жарыяланбайт.