Тамсил: Ташбака менен коён
29.12.2022
196
Ташбака менен коён кимиси кыйын чуркайт деп мелдеше кетишет. Ошентип мелдеш башталды. Коён өзүнүн шамдагайлыгына ишенип, ташбакака мындай деди: — «Сен акырын...
Толук окуу
Алия менен жылкы
16.11.2022
107
Илгери -илгери бийик тоолордо Алия деген кыз асманды карай берчү экен карай берчү экен. Алия асмандагы булуттарга жетип алып, секирип, кармалап, оонап...
Толук окуу
Казан куйрук (казак эл жомогу)
28.03.2022
56
Ач карышкыр тамак издеп, кайсалаңдап келе жатса, алдынан түлкү жолугат.-Жол болсун, Каке! Каякка жортуп жөнөдүңүз? – деп сурайт түлкү жылмаңдап. -Кардым ачты,...
Толук окуу
Карышкыр менен эчки
19.11.2021
18
Карышкыр аскада оттоп турган эчки көрөт. Шилекейи агат. Ал аскага чыга албай турганын сезди. Анан эчкиге: -«Төмөн келип оттобойсуңбу! Жери түз, чөбү...
Толук окуу
Коён менен кирпи
19.11.2021
17
Бир күнү коëн менен кирпи жолугуп, коëн кирпиден минтип сурады: -Сенин кийгенин кандай тон? Ылгый эле тикенек. Өзүңдүн түрүн да суук экен....
Толук окуу
Эр жүрөк жөжө
05.01.2021
11
Эр жүрөк жөжө Борис Житковдун аңгемеси, бул кичинекей бөбөктөргө дагы кызыктуу болот. Анда өрдөктүн балдарынын туура эмес жоруктары жөнүндө айтылат. Алардын кожойкеси...
Толук окуу
Түлкү жана каракур (канаттуу)
04.01.2021
7
Түлкү жана каракур – орус элинин жомогу, бир нече муундун балдары сүйүп уккан жомок. Анда түлкү каракур кушун дарактын бутагынан алдап...
Толук окуу
Мыймый — Лев Толстойдун аңгемеси
29.12.2020
9
Вася жана Катя деген эки бир тууган жашаптыр. Алардын мышыгы бар экен. Жазында мышык жоголуп кетиптир. Балдар аны бардык жерден издешет, бирок...
Толук окуу
Арстан менен ит
15.12.2020
7
Лондон зоопаркында жапайы жаныбарлар көрсөтүлүп, акысына акча же ит-мышык алышкан экен. Ит-мышык жапайы жаныбарларга тамак катары берилген. Бир киши жаныбарларды көргүсү келип:...
Толук окуу
Чычкан жана Калемсап
12.12.2020
5
Вованын стөлүнүн үстүндө Калемсап жашаптыр. Бир күнү Вова уктап жатканда, үстөлгө чычкан чыгып келди. Калемсапты кармап көрүп жана уясына сүйрөп кетти. Кое...
Толук окуу
Аяз менен коён
12.12.2020
5
Бир жолу токойдон аяз менен коён кезигип калган экен. Аяз мактана баштады: «Мен токойдо эң күчтүүмүн. Мен баардыгын жеңем, тоңдурам, музга айлантам.»...
Толук окуу
Үч мый-мый
12.12.2020
7
Кара, боз жана ак — үч мый — мый — чычканды көрүштү жана анын артынан кууп жөнөштү. Чычкан ун салынган банкага секирди....
Толук окуу
Айбанаттар жана жаныбарлар жөнүндө жомоктор фольклордо өзгөчө орунду ээлейт, анткени алар адамдык мүнөздүн бардык белгилерин көргөзүүгө жардам берет.
Бул жомоктор — адамдар өзүнүн ыйманын көрө турган күзгү. Айбанаттар тууралуу жомоктор элдик тамсилдер менен тамырлаш, алар түпкүлүгү бир эле жаныбарлар.
Мындай чыгармаларда айрым учурда айбандар менен бирге адамдар да катыша берет, бул болсо адам менен табияттын жакындыгынын көрсөткүчү.
Байыркы мезгилден тартып, соңку кылымдарга чейин эле кыргыздар аңчылык менен күн көрүп, ар кандай жаныбарлардын кулк-мүнөзүн, кебете-кешпирин жакшы байкашкан, ошол байкоолорун жомоктордо пайдаланган.
Айбанаттар тууралуу жомоктордо туруктуу образдар кездешет. Мисалы, түлкү — куу, митайым болсо, карышкыр — ичкич, жегич, каардуу, коён — коркок, сагызган — сүйлөөк, алдамчы ж. б.
Жаныбарлар жөнүндөгү жомоктор баланы табият, жапайы жаныбарлар дүйнөсү, алардын жүрүм-турумунун өзгөчөлүктөрү, жашоо образы, атүгүл кээ бирлери этияттык менен мамиле кылганда кандай коркунуч туудурары жөнүндө түшүнүк берет.
Бул бөлүмдө ар кандай жаштагы балдарды кызыктырган жаныбарлар жөнүндө жомоктордун кеңири жыйнагы берилген.
Жарабайт
Ат жонундо жомок
Ката
Алия менен жылкыдан ката