Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор

Карышкыр менен эчки

Карышкыр менен эчки

Карышкыр аскада оттоп турган эчки көрөт. Шилекейи агат. Ал аскага чыга албай турганын сезди. Анан эчкиге: -«Төмөн келип оттобойсуңбу! Жери түз, чөбү ширин экен» - дейт карышкыр. Ыракмат, Каке. Сен ...
Толук окуу
Wti Like Count
47
Views
2861
Коён менен кирпи

Коён менен кирпи

Бир күнү коëн менен кирпи жолугуп, коëн кирпиден минтип сурады: -Сенин кийгенин кандай тон? Ылгый эле тикенек. Өзүңдүн түрүн да суук экен. Бутун кыска, тумшугун узун, кулагын кичине. Катуу жугүре ...
Толук окуу
Wti Like Count
669
Views
5005
Чабалекей менен жылан

Чабалекей менен жылан

Эки чабалекей келди. Уя жасай башташты. Балчыкты күнгө кылга аралаштырышты. Биринин үстүнө экинчисин кичинеден алып келип жатышты ...
Толук окуу
Wti Like Count
365
Views
13458
Кара тоок менен түлкү

Кара тоок менен түлкү

Кара тоок кичинекей кайың дарагына уя салат Убагы келгенде балапандарды басып чыгарат. Алар чыйпылдай баштаганда токойдогу куу түлкүнүн көзү балапандарга түшөт ...
Толук окуу
Wti Like Count
138
Views
8095
Сылаң короз менен түлкү

Сылаң короз менен түлкү

Түлкү үч күндөн бери жээрге тамак таппай шимшип жүрөт. Кекиртегинен бир тилим да тамак өтө элек. Башы айланып теңселип баратса, маңдайынан бир короз чыга калат ...
Толук окуу
Wti Like Count
111
Views
4213
Эр жүрөк эшек

Эр жүрөк эшек

Бир эшек кербенге кошулуп калат. Бир күн жол жүрүшөт, эки күн жол жүрүшөт, үчүнчү күн дегенде эшек үстүндө көтөргөн оор жүгүнөн тажайт ...
Толук окуу
Wti Like Count
508
Views
3926
Ала чымчыктын жыл сүрүүсү

Ала чымчыктын жыл сүрүүсү

Ала чымчыктын балапаны өз алдынча уядан учуп чыккандай жетиле элек эле. Дарактан-даракка үйлөрдүн чатырына улам учуп-конуп сайраңдап жүрчү ...
Толук окуу
Wti Like Count
30
Views
1055
Аюлар кышында эмнеге укташат

Аюлар кышында эмнеге укташат

Илгери-илгери өткөн жаманда жаныбарлар ынтымактуу жашаган чакта аарылардын челегине ууру тийет экен. Аарылар жай бою иштеп, кышка бал топтошот эмеспи ...
Толук окуу
Wti Like Count
141
Views
3651
Өрдөк менен жылан

Өрдөк менен жылан

Бир күнү өрдөк көлдүн жээгинде сейилдеп, бир сүйлөмдү кайра-кайра кайталап жүргөн. Эй жылан сен бери кара дүйнөдө жандыктар көп, бирок өрдөккө эч бир тең келе албайт ...
Толук окуу
Wti Like Count
328
Views
4043
Эмнеге коендун эрди жырык

Эмнеге коендун эрди жырык

Бир курдай жолборс узун кулак коенду жегиси келип, кууп жөнөйт. Жолборс карып, көзү да начарлап калган экен. Коен качып келе жатып, зоокага жеткенде бир жагынан шарт этип буйтап кетет ...
Толук окуу
Wti Like Count
181
Views
1896
Чагымчыл бөрү

Чагымчыл бөрү

Бул окуянын чын төгүнүн эс ким билбейт. Анткени менен күндөрдүн бир күнүндө жырткычтардын падышасы жолборс ноокастап калат. Чүчкүрүп бышкырып сасык тумоо тийиптир ...
Толук окуу
Wti Like Count
82
Views
400
Мышык менен чычкан

Мышык менен чычкан

Мышык карып-арып чычкандарды жаш курагындай кармай албай калды. Чыкандардын ийнинин оозуна келип, мен силерди өмүр бою кууп, аңдып жүрдүм ...
Толук окуу
Wti Like Count
106
Views
2793
Эшек менен өгүз

Эшек менен өгүз

Эшектин турмушу татаал болгону менен, агада көз арткандар чыгат экен. Эшек менен бирге жашаган өгүз бир күнү кечинде наалып кирди. Сеники жыргал кожоюнуң эртен менен бир кап буудай артып, талаага ...
Толук окуу
Wti Like Count
124
Views
1866
Торгой

Торгой

Бир торгой учуп келе жатып, эрмендин арасына топусун тушуруп жиберип, эрмен топумду алып бер десе, анда эрмен топуңду алып бермек түгүл, бүрүмдү көтөрө албай араң турам, - деп болбой коет ...
Толук окуу
Wti Like Count
31
Views
554
Алданган түлкү

Алданган түлкү

Бул окуя илгери-илгери болуптур. Ал кезде Тянь-Шань тоолорунда жапайы айбандар аябай көп экен. Кишилер коенду таяк менен чаап, жапайы өрдөктөрдү кууп барып, кармап алышчу ...
Толук окуу
Wti Like Count
154
Views
1490
Каркыра менен түлкү

Каркыра менен түлкү

Каркыра менен түлкү дос болушту. Алар бири-бирине жакын конушту. Каркыра жумурткасын басып, балапандарын чыгаргандан кийин түлкүгө келип, тулкү дос мен жем таап келейин балапандарыма сенин убактың болсо көз салып турсаң, ...
Толук окуу
Wti Like Count
22
Views
2031
Кыргый менен үкү

Кыргый менен үкү

Жем таап жээрге жарабай турган бир орукчан үкү менен бир алгыр кыргый тааныш болот. Кучакташып акыреттик дос болушат. Анан алыска сапар тартышат ...
Толук окуу
Wti Like Count
68
Views
816
Эшек менен жолборс

Эшек менен жолборс

Эшек токойдун четине келип, айкырып калды. Токойдон жолборс чыга калып, аз жерден эшекти качырып сала бермек болуп, токтоп калды ...
Толук окуу
Wti Like Count
118
Views
1941
Төө жылы

Төө жылы

Бул окуя адам баласы жылдыздарга, жан- жаныбарларга, тоолорго, дарыяларга адеп ат койгон байыркы заманда болгон экен. Ар бир жылдын, мезгилдин өзүнчө өзгөчөлүгү бар экенин адамдар ошол кезде эле байкайт ...
Толук окуу
Wti Like Count
107
Views
245
Олжо бөлүшүү

Олжо бөлүшүү

Бир күнү төө, өгүз жана козу кетип баратып, жолдон бир боо чөп таап алышып, кантип бөлүштүрүүнү талаша кетишти ...
Толук окуу
Wti Like Count
88
Views
337
Loading...

Айбанаттар жана жаныбарлар жөнүндө жомоктор фольклордо өзгөчө орунду ээлейт, анткени алар адамдык мүнөздүн бардык белгилерин көргөзүүгө жардам берет.

Бул жомоктор — адамдар өзүнүн ыйманын көрө турган күзгү. Айбанаттар тууралуу жомоктор элдик тамсилдер менен тамырлаш, алар түпкүлүгү бир эле жаныбарлар.

Мындай чыгармаларда айрым учурда айбандар менен бирге адамдар да катыша берет, бул болсо адам менен табияттын жакындыгынын көрсөткүчү.

Байыркы мезгилден тартып, соңку кылымдарга чейин эле кыргыздар аңчылык менен күн көрүп, ар кандай жаныбарлардын кулк-мүнөзүн, кебете-кешпирин жакшы байкашкан, ошол байкоолорун жомоктордо пайдаланган.

Айбанаттар тууралуу жомоктордо туруктуу образдар кездешет. Мисалы, түлкү — куу, митайым болсо, карышкыр — ичкич, жегич, каардуу, коён — коркок, сагызган — сүйлөөк, алдамчы ж. б.

Жаныбарлар жөнүндөгү жомоктор баланы табият, жапайы жаныбарлар дүйнөсү, алардын жүрүм-турумунун өзгөчөлүктөрү, жашоо образы, атүгүл кээ бирлери этияттык менен мамиле кылганда кандай коркунуч туудурары жөнүндө түшүнүк берет.

Бул бөлүмдө ар кандай жаштагы балдарды кызыктырган жаныбарлар жөнүндө жомоктордун кеңири жыйнагы берилген.

Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор: 11 комментарий

Сизге жактыбы? Комментарий жазыңыз

Сиздин email адрес жарыяланбайт.