Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор

Тулку менен Кене

Тулку менен Кене

Тулку менен Кене дос болушат. Жаз келип, жер айдоо башталат. Тулку менен Кене да эгин айдамакчы болушат. Талаада Кене жалгыз озу иштейт, а Тулку ар кайсы шылтоону айтып, жалкоолонот. Бир ...
Толук окуу
Wti Like Count
27
Views
497
БУГУ ЭНЕ(«Ак кеме» повестинен үзүндү)

БУГУ ЭНЕ(«Ак кеме» повестинен үзүндү)

Бул жомок эзелки окуя. Атам заманда, жер бетинде чөптөн токой көп, кургак жерден суу көп болуп турган кезде улуу уруу кыргыз журту Эне-Сай деген өзөндүн боюн жайлап турат. Ал улуу ...
Толук окуу
Wti Like Count
101
Views
1129
Өнөрлүү бала (Кыргыз эл жомогу)

Өнөрлүү бала (Кыргыз эл жомогу)

Илгери өткөн заманда бир кан болуптур. Ал кандын жалгыз кызы бар экен. Ал сулуу десе сулуу, акылдуу десе акылдуу болуптур. Күндөрдүн биринде кандын төрт тулпарын багып жүргөн абышканын жалгыз баласы, ...
Толук окуу
Wti Like Count
66
Views
1289
Кумурска менен жалкоо

Кумурска менен жалкоо

Бар экен, жок экен, ач экен, ток экен, илгери бир Жаталак деген жалкоо адам жашаган экен. Аны бир ишке жумшаса эле: ‒ Оф, Кудайдын күнү кумдан көп, эртең бүтүрөм! ‒ ...
Толук окуу
Wti Like Count
122
Views
2814
Алданган карышкыр жомок

Алданган карышкыр жомок

Алданган карышкыр аудиосун угуу Илгери-илгери капчыгайлардагы коргул таштардын арасына бир түлкү ийин жасап алып, анда көп жылы жашап, тар ийинге эч ким каттабаптыр. Бир күнү күн аябай суук болуп, түлкү ...
Толук окуу
Wti Like Count
304
Views
2755
Каркыра менен түлкү

Каркыра менен түлкү

Каркыра менен түлкү Бир күнү Каркыра уясына келип, чөптүн арасына катып койгон жумурткасын таппай калат. Ары чуркап, бери чуркап жүрүп кошуналарынан аны Түлкү жеп кеткенин угат. Каркыра ачууланып, ач Түлкүдөн ...
Толук окуу
Wti Like Count
20
Views
402
Карышкыр менен түлкү

Карышкыр менен түлкү

Карышкыр менен түлкү аудиосун угуу Карышкыр менен түлкү токойдо жортуп келатышты. Түлкү тузакка алдооч катары илинген казды көрдү. Ал ачка болчу, бирок казга тийсе тузакка түшөрүн түшүнүп, катуу тамшанды. Муну ...
Толук окуу
Wti Like Count
32
Views
1366
Төө менен кумурска

Төө менен кумурска

Бир кезде төө менен кумурска биринин тилин бири жакшы билишчү экен. Көк жалбыракка чоң тоюп алган төө кумурсканы шылдыңдаптыр: 168 ‒ Эй, шордуу! Эмнеге мынча жанталашасың? Айланаңды карачы, баары чачылып ...
Толук окуу
Wti Like Count
92
Views
558
Карышкыр жана жети улак

Карышкыр жана жети улак

Аудиоcун угуу Жомоктун тексти сүрөттөрү менен Илгери илгери токойлордун биринде, кичинекей жыгач үйдө бир эчки улактары менен жашаган экен. Эчки токойго тамак издеп көп кетчү экен, улактарына минтип айтчу экен: "Эч кимге эшикти ачпагыла, токойдо ач карышкыр аралап жүрөт". Эчки кайтып келип, эшикти кагып ырдайт: Кичинекей улактарым, балдарым!Ачкыла эшикти, ачкыла! Апаңар келди,Сүт алып ...
Толук окуу
Wti Like Count
216
Views
2860
Ит, мышык жана чычкан

Ит, мышык жана чычкан

Те илгери ит менен мышык, ал тугай мышык менен чычкан да чырдашпаган заман болуптур. Оболу кеп адамда экен: кожоюн бир күнү иттин ишенимдүүлүгүнө ыраазы болот да, анын короочулугуна ыраазычылык билдирип, ...
Толук окуу
Wti Like Count
26
Views
445
Айбандарда да башмыйзам болуптур

Айбандарда да башмыйзам болуптур

Те илгери нелер гана болбогон! Айбандар Башмыйзамга ээ болгулары келет. Ким кимге башчылык кылуусу керектигин аныктап, алар да адам сыягы жашамак болушат. Ошентип Башмыйзам токуп бер дешип, Теңирге кайрылышат. Теңир ...
Толук окуу
Wti Like Count
10
Views
46
Акылдуу балдар

Акылдуу балдар

Илгери өткөн заманда бир абышка, кемпирдин Айгерим жана Арген деген балдары болуптур. Алар өтө тентек, ата энесин да, бири-бирин да укпаган бейбаш жана ынтымагы жок балдар экен. Бир күнү алар ...
Толук окуу
Wti Like Count
149
Views
863
Курдаш чычкандар

Курдаш чычкандар

Эки чычкан узак жылдар бою курбу-курдаш болгон экен. Бири тоодо, бири мунара башында жашаптыр. Бирок экөө бири-бириникинде мейманда болбоптур. Тоодо жашаган чычкандыкында ун, талкан, эт-май толо, а мунара башында жашаган ...
Толук окуу
Wti Like Count
1
Views
75
Мекиян корозду куткарганы

Мекиян корозду куткарганы

Мекиян жана короз болуптур. Мекиян жумуртка тууп, короз жем ташып, тоокко жапакеч экен. Ал дайым жем чукуп тапканда мекиянды чакырчу дейт: – Ко-ко-ко, үрпөк баш, жем таптым! Анын бу жолку ...
Толук окуу
Views
32
Бача падыша жана кумурскалар

Бача падыша жана кумурскалар

Зор өлкөдө Бача аттуу зобололуу падыша жашаптыр. Бир күнү ал көңүл жубатууну каалап, кең жайык жерди тандатып, укмуштуудай чоң той өткөрөт. Шаан-шөкөткө миң-миңдеген меймандар чакырылат. Ошол миңдеген адамдардын оозунан чубурган ...
Толук окуу
Wti Like Count
6
Views
28
Аю менен чиркей

Аю менен чиркей

Аю менен чиркей аудиосун угуу Дөбөдөй болгон чоң аю муштумдай болгон коёнду кармап алып, эч бир жазыгы жок байкушту кулагынан чойгулап кыйнайт. Өлүмгө жеткирбесе да эсин оодарганга чейин алпарат. Ошондо ...
Толук окуу
Wti Like Count
38
Views
1443
Адамдардын үлпөт тоюнда болгон ит менен карышкыр

Адамдардын үлпөт тоюнда болгон ит менен карышкыр

Ит менен карышкыр токойдон жолугуп калышат. Карышкыр ошол жерден итти кежигеден тиштеп, үңкүргө сүйрөп жөнөйт. – Карышкыр, мени жегенде эмне? – дейт кыңкыстаган ит, – жүрү андан көрө адамдардын үлпөт ...
Толук окуу
Wti Like Count
9
Views
104
Күкүк менен зейнеп

Күкүк менен зейнеп

Күкүк менен зейнеп аудиосун угуу Илгери-илгери бир куш жыгачтын башына уя салып, эки балапан чыгарат. Ал балапандардын биринин аты – Күкүк, экинчисинин аты – Зейнеп экен. Балапандар бат эле чоңоюп, ...
Толук окуу
Wti Like Count
13
Views
651
Орозо туткан түлкү

Орозо туткан түлкү

Мергенчи бир күнү кажырлуу капканды койду да, жанына көз кызартар чоң кесим этти таштап кетти. Эттин жытын сезген ач түлкү шимшилеп жүгүрүп келип, этти жейин дейт, бирок ойлонот: «Йе, бул ...
Толук окуу
Wti Like Count
1
Views
75
Жыт

Жыт

Бир күнү делдең бөжөк жолдон бир ууч арпа таап алды. Алгач сактангандай акырын жыттап келип бир-экөөнү ирмеп чайнап көрдү. «Бах» деп тамшанды ширесин соруп. Анан өзүн кармай албай ары-бери кайсап ...
Толук окуу
Wti Like Count
2
Views
38

Айбанаттар жана жаныбарлар жөнүндө жомоктор фольклордо өзгөчө орунду ээлейт, анткени алар адамдык мүнөздүн бардык белгилерин көргөзүүгө жардам берет.

Бул жомоктор — адамдар өзүнүн ыйманын көрө турган күзгү. Айбанаттар тууралуу жомоктор элдик тамсилдер менен тамырлаш, алар түпкүлүгү бир эле жаныбарлар.

Мындай чыгармаларда айрым учурда айбандар менен бирге адамдар да катыша берет, бул болсо адам менен табияттын жакындыгынын көрсөткүчү.

Байыркы мезгилден тартып, соңку кылымдарга чейин эле кыргыздар аңчылык менен күн көрүп, ар кандай жаныбарлардын кулк-мүнөзүн, кебете-кешпирин жакшы байкашкан, ошол байкоолорун жомоктордо пайдаланган.

Айбанаттар тууралуу жомоктордо туруктуу образдар кездешет. Мисалы, түлкү — куу, митайым болсо, карышкыр — ичкич, жегич, каардуу, коён — коркок, сагызган — сүйлөөк, алдамчы ж. б.

Жаныбарлар жөнүндөгү жомоктор баланы табият, жапайы жаныбарлар дүйнөсү, алардын жүрүм-турумунун өзгөчөлүктөрү, жашоо образы, атүгүл кээ бирлери этияттык менен мамиле кылганда кандай коркунуч туудурары жөнүндө түшүнүк берет.

Бул бөлүмдө ар кандай жаштагы балдарды кызыктырган жаныбарлар жөнүндө жомоктордун кеңири жыйнагы берилген.

Один комментарий к “Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор”

Сизге жактыбы? Комментарий жазыңыз

Сиздин email адрес жарыяланбайт.