Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор

Эмгекчил болуу - Амалкер коён

Эмгекчил болуу — Амалкер коён

«Иштегенин биз үчүн, үйрөнгөнүң өзүң үчүн» Бар экен, жок экен, илгери-илгери бир заманда бир токойдо бактылуу айбанаттар жашаптыр. Кайсы бир жазда бул токойдо өтө катуу кургакчылык болгон экен. Жайды-жайлай бир ...
Толук окуу
Wti Like Count
84
Views
491
Казан куйрук

Казан куйрук (казак эл жомогу)

Ач карышкыр тамак издеп, кайсалаңдап келе жатса, алдынан түлкү жолугат.-Жол болсун, Каке! Каякка жортуп жөнөдүңүз? – деп сурайт түлкү жылмаңдап. -Кардым ачты, Түкө. Тамак издеп чыктым. -Какебай, мен да ачка ...
Толук окуу
Wti Like Count
639
Views
1835
Карышкыр менен эчки

Карышкыр менен эчки

Карышкыр аскада оттоп турган эчки көрөт. Шилекейи агат. Ал аскага чыга албай турганын сезди. Анан эчкиге: -«Төмөн келип оттобойсуңбу! Жери түз, чөбү ширин экен» - дейт карышкыр. Ыракмат, Каке. Сен ...
Толук окуу
Wti Like Count
136
Views
6746
Коён менен кирпи

Коён менен кирпи

Бир күнү коëн менен кирпи жолугуп, коëн кирпиден минтип сурады: -Сенин кийгенин кандай тон? Ылгый эле тикенек. Өзүңдүн түрүн да суук экен. Бутун кыска, тумшугун узун, кулагын кичине. Катуу жугүре ...
Толук окуу
Wti Like Count
883
Views
9662
Чабалекей менен жылан

Чабалекей менен жылан

Эки чабалекей келди. Уя жасай башташты. Балчыкты күнгө кылга аралаштырышты. Биринин үстүнө экинчисин кичинеден алып келип жатышты. Бир нече күндөн кийин чөйчөктөй болгон уя даяр болду. Уянын сырты быдырала ылайга ...
Толук окуу
Wti Like Count
726
Views
19466
Кара тоок менен түлкү

Кара тоок менен түлкү

Кара тоок кичинекей кайың дарагына уя салат Убагы келгенде балапандарды басып чыгарат. Алар чыйпылдай баштаганда токойдогу куу түлкүнүн көзү балапандарга түшөт ...
Толук окуу
Wti Like Count
237
Views
10739
Сылаң короз менен түлкү

Сылаң короз менен түлкү

Түлкү үч күндөн бери жээрге тамак таппай шимшип жүрөт. Кекиртегинен бир тилим да тамак өтө элек. Башы айланып теңселип баратса, маңдайынан бир короз чыга калат ...
Толук окуу
Wti Like Count
180
Views
5624
Эр жүрөк эшек

Эр жүрөк эшек

Бир эшек кербенге кошулуп калат. Бир күн жол жүрүшөт, эки күн жол жүрүшөт, үчүнчү күн дегенде эшек үстүндө көтөргөн оор жүгүнөн тажайт ...
Толук окуу
Wti Like Count
607
Views
5589
Ала чымчыктын жыл сүрүүсү

Ала чымчыктын жыл сүрүүсү

Ала чымчыктын балапаны өз алдынча уядан учуп чыккандай жетиле элек эле. Дарактан-даракка үйлөрдүн чатырына улам учуп-конуп сайраңдап жүрчү ...
Толук окуу
Wti Like Count
32
Views
1477
Аюлар кышында эмнеге укташат

Аюлар кышында эмнеге укташат

Илгери-илгери өткөн жаманда жаныбарлар ынтымактуу жашаган чакта аарылардын челегине ууру тийет экен. Аарылар жай бою иштеп, кышка бал топтошот эмеспи ...
Толук окуу
Wti Like Count
183
Views
5032
Өрдөк менен жылан

Өрдөк менен жылан

Бир күнү өрдөк көлдүн жээгинде сейилдеп, бир сүйлөмдү кайра-кайра кайталап жүргөн. Эй жылан сен бери кара дүйнөдө жандыктар көп, бирок өрдөккө эч бир тең келе албайт ...
Толук окуу
Wti Like Count
348
Views
6200
Эмнеге коендун эрди жырык

Эмнеге коендун эрди жырык

Бир курдай жолборс узун кулак коенду жегиси келип, кууп жөнөйт. Жолборс карып, көзү да начарлап калган экен. Коен качып келе жатып, зоокага жеткенде бир жагынан шарт этип буйтап кетет ...
Толук окуу
Wti Like Count
183
Views
2411
Чагымчыл бөрү

Чагымчыл бөрү

Бул окуянын чын төгүнүн эс ким билбейт. Анткени менен күндөрдүн бир күнүндө жырткычтардын падышасы жолборс ноокастап калат. Чүчкүрүп бышкырып сасык тумоо тийиптир ...
Толук окуу
Wti Like Count
85
Views
573
Мышык менен чычкан

Мышык менен чычкан

Мышык карып-арып чычкандарды жаш курагындай кармай албай калды. Чыкандардын ийнинин оозуна келип, мен силерди өмүр бою кууп, аңдып жүрдүм ...
Толук окуу
Wti Like Count
119
Views
3835
Эшек менен өгүз

Эшек менен өгүз

Эшектин турмушу татаал болгону менен, агада көз арткандар чыгат экен. Эшек менен бирге жашаган өгүз бир күнү кечинде наалып кирди. Сеники жыргал кожоюнуң эртен менен бир кап буудай артып, талаага ...
Толук окуу
Wti Like Count
231
Views
2502
Торгой

Торгой

Бир торгой учуп келе жатып, эрмендин арасына топусун тушуруп жиберип, эрмен топумду алып бер десе, анда эрмен топуңду алып бермек түгүл, бүрүмдү көтөрө албай араң турам, - деп болбой коет ...
Толук окуу
Wti Like Count
40
Views
819
Алданган түлкү

Алданган түлкү

Бул окуя илгери-илгери болуптур. Ал кезде Тянь-Шань тоолорунда жапайы айбандар аябай көп экен. Кишилер коенду таяк менен чаап, жапайы өрдөктөрдү кууп барып, кармап алышчу ...
Толук окуу
Wti Like Count
156
Views
2016
Каркыра менен түлкү

Каркыра менен түлкү

Каркыра менен түлкү дос болушту. Алар бири-бирине жакын конушту. Каркыра жумурткасын басып, балапандарын чыгаргандан кийин түлкүгө келип, тулкү дос мен жем таап келейин балапандарыма сенин убактың болсо көз салып турсаң, ...
Толук окуу
Wti Like Count
37
Views
2986
Кыргый менен үкү

Кыргый менен үкү

Жем таап жээрге жарабай турган бир орукчан үкү менен бир алгыр кыргый тааныш болот. Кучакташып акыреттик дос болушат. Анан алыска сапар тартышат ...
Толук окуу
Wti Like Count
87
Views
1214
Эшек менен жолборс

Эшек менен жолборс

Эшек токойдун четине келип, айкырып калды. Токойдон жолборс чыга калып, аз жерден эшекти качырып сала бермек болуп, токтоп калды ...
Толук окуу
Wti Like Count
122
Views
2425

Айбанаттар жана жаныбарлар жөнүндө жомоктор фольклордо өзгөчө орунду ээлейт, анткени алар адамдык мүнөздүн бардык белгилерин көргөзүүгө жардам берет.

Бул жомоктор — адамдар өзүнүн ыйманын көрө турган күзгү. Айбанаттар тууралуу жомоктор элдик тамсилдер менен тамырлаш, алар түпкүлүгү бир эле жаныбарлар.

Мындай чыгармаларда айрым учурда айбандар менен бирге адамдар да катыша берет, бул болсо адам менен табияттын жакындыгынын көрсөткүчү.

Байыркы мезгилден тартып, соңку кылымдарга чейин эле кыргыздар аңчылык менен күн көрүп, ар кандай жаныбарлардын кулк-мүнөзүн, кебете-кешпирин жакшы байкашкан, ошол байкоолорун жомоктордо пайдаланган.

Айбанаттар тууралуу жомоктордо туруктуу образдар кездешет. Мисалы, түлкү — куу, митайым болсо, карышкыр — ичкич, жегич, каардуу, коён — коркок, сагызган — сүйлөөк, алдамчы ж. б.

Жаныбарлар жөнүндөгү жомоктор баланы табият, жапайы жаныбарлар дүйнөсү, алардын жүрүм-турумунун өзгөчөлүктөрү, жашоо образы, атүгүл кээ бирлери этияттык менен мамиле кылганда кандай коркунуч туудурары жөнүндө түшүнүк берет.

Бул бөлүмдө ар кандай жаштагы балдарды кызыктырган жаныбарлар жөнүндө жомоктордун кеңири жыйнагы берилген.

Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор: 11 комментарий

Сизге жактыбы? Комментарий жазыңыз

Сиздин email адрес жарыяланбайт.