Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор

Төө жылы

Төө жылы

Бул окуя адам баласы жылдыздарга, жан- жаныбарларга, тоолорго, дарыяларга адеп ат койгон байыркы заманда болгон экен. Ар бир жылдын, мезгилдин өзүнчө өзгөчөлүгү бар экенин адамдар ошол кезде эле байкайт ...
Толук окуу
Wti Like Count
108
Views
383
Олжо бөлүшүү

Олжо бөлүшүү

Бир күнү төө, өгүз жана козу кетип баратып, жолдон бир боо чөп таап алышып, кантип бөлүштүрүүнү талаша кетишти ...
Толук окуу
Wti Like Count
92
Views
458
Хандын кызы

Хандын кызы

Бир убакта хан өзүнүн вазирине ачуусу келип, кетиргени шылтоо таппайт. Кандай кылып кетирсем деп ойлоп, үч каздын учуп баратканын көрүп, ушул учуп бараткан каздын тилин билип кел ...
Толук окуу
Wti Like Count
18
Views
822
Ит менен мышык эмнеге өч болуп калган?

Ит менен мышык эмнеге өч болуп калган?

Илгери-илгери бир үй-бүлөнүн сыйкырдуу алтын шакеги бар экен. Бирок шакектин сыйкырдуулугун ээси билбейт. Ошентип жүрүп, оор абалда калган учурда, баягы сыйкырдуу шакекти алар сатып жиберишет. Андан кийин ал үй-бүлө дагы ...
Толук окуу
Wti Like Count
503
Views
19406
Үкү эмне үчүн түнкүсүн учуп калган?

Үкү эмне үчүн түнкүсүн учуп калган?

Күндөрдүн биринде ойдо- тоодо жашаган куштар, өзүлөрүнүн жыйналышына чогулушту. Анан өздөрү жашаган жерден башка чөп, отун-суусу, мол жерди издеп табууну чечишти ...
Толук окуу
Wti Like Count
8
Views
585
Ким күчтүү

Ким күчтүү

Кыштын бир күнү Кыргоол бадалдан койкоюп чыгып, чаңкаганын кандырыш үчүн ойдогу сууга кирет. Каптаган көк музду кыдырып жүрүп күбүрдү араң таап, муздак суудан иче баштайт. Ошондо булайган куйругу музга чап ...
Толук окуу
Wti Like Count
750
Views
13747
Эр жүрөк жөжө

Эр жүрөк жөжө

Эр жүрөк жөжө Борис Житковдун аңгемеси, бул кичинекей бөбөктөргө дагы кызыктуу болот. Анда өрдөктүн балдарынын туура эмес жоруктары жөнүндө айтылат. Алардын кожойкеси күн сайын майдаланган жумурткаларды алып келип берсе да, ...
Толук окуу
Wti Like Count
9
Views
1183
Түлкү жана каракур (канаттуу)

Түлкү жана каракур (канаттуу)

Түлкү жана каракур – орус элинин жомогу, бир нече муундун балдары сүйүп уккан жомок. Анда түлкү каракур кушун дарактын бутагынан алдап түшүрүүгө аракет кылганы баяндалат. Каракурга түлкү дүйнө жүзүндө жаңы ...
Толук окуу
Wti Like Count
110
Views
1653
Мыймый - Лев Толстойдун аңгемеси

Мыймый — Лев Толстойдун аңгемеси

Вася жана Катя деген эки бир тууган жашаптыр. Алардын мышыгы бар экен. Жазында мышык жоголуп кетиптир. Балдар аны бардык жерден издешет, бирок таба алышпайт. Бир жолу алар сарайдын жанында ойноп ...
Толук окуу
Wti Like Count
67
Views
1447
Эки улак элдик жомогу

Эки улак элдик жомогу

Ак улак менен кара улак ары жүгүрүп бери жүгүрүп, так секирип ыйлакташат. Бир жагында калың бадал, экинчи жагында калың тикенек. Эч кандай кой эчки көрүнбөйт ...
Толук окуу
Wti Like Count
127
Views
2821
Жорунун билемди үйрөнгөнү жомогу

Жорунун билемди үйрөнгөнү жомогу

Илгери бир мергенчи болгон экен. Ал жорунун балапанын багып алып, ага билем деген сөздү үйрөтүүгө аракет кылат. Жем берерден мурун дайыма билем деген сөздү айттырып, анан ган жемин берет ...
Толук окуу
Wti Like Count
95
Views
917
Арстан кармаган ат жомогу

Арстан кармаган ат жомогу

Дыйкандын тору кашка аты бар. Аны менен жазында кош айдап мала тартты. Күзүндө эгин бастырды ...
Толук окуу
Wti Like Count
211
Views
1576
Арстан менен ит

Арстан менен ит

Лондон зоопаркында жапайы жаныбарлар көрсөтүлүп, акысына акча же ит-мышык алышкан экен. Ит-мышык жапайы жаныбарларга тамак катары берилген. Бир киши жаныбарларды көргүсү келип: көчөдөн итти кармап алып, зоопаркка алып келди. Аны ...
Толук окуу
Wti Like Count
486
Views
4189
Чычкан жана Калемсап

Чычкан жана Калемсап

Вованын стөлүнүн үстүндө Калемсап жашаптыр. Бир күнү Вова уктап жатканда, үстөлгө чычкан чыгып келди. Калемсапты кармап көрүп жана уясына сүйрөп кетти. Кое берчи мени, суранам! Калемсап жалынып ийди. - Мени ...
Толук окуу
Wti Like Count
146
Views
725
Аяз менен коён

Аяз менен коён

Бир жолу токойдон аяз менен коён кезигип калган экен. Аяз мактана баштады: «Мен токойдо эң күчтүүмүн. Мен баардыгын жеңем, тоңдурам, музга айлантам." -Мактанба, Аяз, жеңе албайсың! - дейт коён. Жок, ...
Толук окуу
Wti Like Count
620
Views
5002
Үч мый-мый

Үч мый-мый

Кара, боз жана ак - үч мый - мый - чычканды көрүштү жана анын артынан кууп жөнөштү. Чычкан ун салынган банкага секирди. Мый -мыйлар анын артынан секиришти. Чычкан качып кетти ...
Толук окуу
Wti Like Count
217
Views
6374
Кумурска үйүнө кантип жетти

Кумурска үйүнө кантип жетти

Бир күнү кумурска кайыңга чыгып алды. Ал кайыңдын эң чокусуна чыгып ылдый карады, өзүнүн уюгун араң көрдү. Кумурска жалбыракка отуруп: "Мен бир аз эс алам дагы анан ылдый түшөм" - ...
Толук окуу
Wti Like Count
136
Views
4166
Карышкыр менен бээ

Карышкыр менен бээ

Карышкыр ачка болучу. Кулун ээрчитип оттоп жүргөн бээнин жанына келип, шилекейин чубуртту: “Кулундун эти кандай гана таттуу! Мага мунуңду сатпайсыңбы?" - деп кайрылды бээге.Албетте, - деди бээ. Сатпагандачы, сатам. Канчага ...
Толук окуу
Wti Like Count
292
Views
3032
Мактанчаак тулку

Мактанчаак тулку

Куу түлкү келдүн жээгинде жойлоп журуп, татынакай чапан таап алды. Ал чапанды кийип көрсө, өзүнө эң эле чак экен.Аны кийгенден кийин көлдү жакалап жайкалып басып жүрмөк болду. Ошондо астынан карышкыр ...
Толук окуу
Wti Like Count
93
Views
1342
Тулку менен Кене

Тулку менен Кене

Тулку менен Кене дос болушат. Жаз келип, жер айдоо башталат. Тулку менен Кене да эгин айдамакчы болушат. Талаада Кене жалгыз озу иштейт, а Тулку ар кайсы шылтоону айтып, жалкоолонот. Бир ...
Толук окуу
Wti Like Count
322
Views
3432

Айбанаттар жана жаныбарлар жөнүндө жомоктор фольклордо өзгөчө орунду ээлейт, анткени алар адамдык мүнөздүн бардык белгилерин көргөзүүгө жардам берет.

Бул жомоктор — адамдар өзүнүн ыйманын көрө турган күзгү. Айбанаттар тууралуу жомоктор элдик тамсилдер менен тамырлаш, алар түпкүлүгү бир эле жаныбарлар.

Мындай чыгармаларда айрым учурда айбандар менен бирге адамдар да катыша берет, бул болсо адам менен табияттын жакындыгынын көрсөткүчү.

Байыркы мезгилден тартып, соңку кылымдарга чейин эле кыргыздар аңчылык менен күн көрүп, ар кандай жаныбарлардын кулк-мүнөзүн, кебете-кешпирин жакшы байкашкан, ошол байкоолорун жомоктордо пайдаланган.

Айбанаттар тууралуу жомоктордо туруктуу образдар кездешет. Мисалы, түлкү — куу, митайым болсо, карышкыр — ичкич, жегич, каардуу, коён — коркок, сагызган — сүйлөөк, алдамчы ж. б.

Жаныбарлар жөнүндөгү жомоктор баланы табият, жапайы жаныбарлар дүйнөсү, алардын жүрүм-турумунун өзгөчөлүктөрү, жашоо образы, атүгүл кээ бирлери этияттык менен мамиле кылганда кандай коркунуч туудурары жөнүндө түшүнүк берет.

Бул бөлүмдө ар кандай жаштагы балдарды кызыктырган жаныбарлар жөнүндө жомоктордун кеңири жыйнагы берилген.

Айбанаттар жөнүндөгү жомоктор: 11 комментарий

Сизге жактыбы? Комментарий жазыңыз

Сиздин email адрес жарыяланбайт.