ТҮЛКҮ МЕНЕН БАЧИК

Тоонун чокусунда бачиги менен жаткан түлкү ойдуңдагы алоолонгон өрттү тиктеп, жалындын илебине өзү кошо күйүп аткансып күйпөлөктөгөнүн көргөн бачик энесинен сурайт:

– Биякта туруп сиз эмне болуп атасыз?

– Ойдуңдагы жалын өрттөн мен да күйүп атам.

Бир убакта жанында жаткан бачиги кокусунан эле ылдыйга кулап жыгылат.

Читать далее ТҮЛКҮ МЕНЕН БАЧИК

ТУРНА МЕНЕН КӨК КЫТАН

Жапалак үкү көңүлү шат учуп барат. Учуп барат, учуп баратып конот. Куйругун жайкайт, оң жагын, сол жагын каранат. Кайра учат. Учуп, кайра конот. Куйругун жайкайт, эки жагын каранат. Кайрадан учуп жөнөйт…

Бул эми аңгеме, а жомок мындай эмеспи: саз боюнда турна менен көк кытан жашаптыр. Экөө эки жээкке уя куруп алышыптыр.

Читать далее ТУРНА МЕНЕН КӨК КЫТАН

ТҮЛКҮ МЕНЕН КҮЙКӨ

Арык жээгиндеги жылуу таштын үстүндө күнгө кактанып отурган күйкө аркасынан бугуп келаткан куу түлкүнү байкабады. Түлкү шап секирди эле, үргүлөп отурган күйкө ач тырмагына илинди да калды.

– Мени жебечи, Түлкү! – күйкө жалбарып жиберди. – Мени бошотсоң, мен сага өзүңдүн башыңдан да чоң жумуртка тууп беремин!

Читать далее ТҮЛКҮ МЕНЕН КҮЙКӨ

Түлкүнү алдаган Короз

Куйругун булаңдаткан, көздөрү шойком калтар Түлкү бир күнү байкатпай жортуп келет да, фермердин чарбасындагы семиз чаар Корозду бурдай сугунуп зыйт коёт.

Мына анан, ызы-чуу салгандын баары уурунун артынан калбай жүгүрөт! Сая кууйт! Түлкү буту үзүлгөнчө тызылдап качып баратып да Корозду коё берер түрү жок.

Читать далее Түлкүнү алдаган Короз

ТӨЛГӨЧҮ КЕМПИР МЕНЕН ТОКОЙ ЭЭСИ

Көчмөн цыгандардын тобу жол жүрүп бараткан жерден кооздугу укмуштай токойго токтойт. Айлана толо шалбаа. Чөбү чабылып, көк кыртышы кайрадан кылайган жерге жеткенде топ башы үн катты:

– И-и, ромалэ, шул жерге токтойлу. Аттарды арабадан чыгарып, бир азга чалдырып алалы. Кыштакка жетүүгө көп бар, бирак бу жерге түнөбөйбүз. Болгону дене бой жазып дем алгыла!

Читать далее ТӨЛГӨЧҮ КЕМПИР МЕНЕН ТОКОЙ ЭЭСИ

ТАЯК ЖӨНҮНДӨ ЖОМОК

Илгери бир акылман карыя жашаган экен. Анын жалгыз уулу болуптур. Бала чоңойгондо акылы тайкы, оюнкараак чыгат. Ата-энесине кол кабыш кылбайт. Буга атасы капа болуп жүрөт.
Кыш түшүп, бир күнү кар жаайт. Атасы уулунан короодогу карды күрөп коюшун өтүнөт. Баласы жалкоолонуп:

Читать далее ТАЯК ЖӨНҮНДӨ ЖОМОК

ТОГОЛОНГОН ТОКОЧ

Кыштакта эки абысын токоч бышырат, жегенге даяр болордо «токоч кимибиздики» деген эки катын кыжыңдаша кетет. Тигиниси да, мунусу да токочту бөлүшкүсү келбей, өзү ээлик кылмак болот.

Бири чыгат:

– Токоч меники!

– Каңкылдаба, меники! – экинчиси аңкилдейт. – Мен да бышырдым, токоч меники!

Читать далее ТОГОЛОНГОН ТОКОЧ

ТҮЛКҮ, ЖОЛБОРС, АЮУ, КАРЫШКЫР

Жолборс, карышкыр, түлкү, аюу — төртөө жолдош бодду. Тапканын ортого салып, оокат кылмакка убада кылышты. Анан жолдо келатышып, төөгө кезигишти. Төөнү да «бизге жолдош бол» деп кошуп алышты.

Узак жол жүрүп, курсактары ачты. Түлкү анан мындай масилет кылды:

— Ии,  бул төө  ынаса,  баасын  он  койго  чегерелик.  Жазында  ар бирибиз экиден кой десек, бул турган төртөөбүз сегиз кой тийет. Эки кой өзүнө эсеп болсун, ушуну менен баасы тынат,- деди.

Читать далее ТҮЛКҮ, ЖОЛБОРС, АЮУ, КАРЫШКЫР

Торко-чачак

Бир кыз жашаптыр, аны Жибек чачы – Торко-чачак деп аташчу. Көздөрү карагаттай, каштары – иймейип күн желесиндей. Чачтарына таккан үлүл кабыгы жалтырап, топусунда жибек чачысы бар эле, анысы апаппак, тим эле ай жарыгындай ажайып.

Бир жолу кыздын атасы ооруп калды. Ошондо апасы кызына айтат:

— Ак боз атыңды токуп мин да кызым, ушул дайранын тээ төмөн айылындагы Телдекбай каманы* чакырып кел, атам ооруп атат, көрүп бериңиз де!

Читать далее Торко-чачак

ТОКОЙ ДӨӨСҮ

Качандыр бир кездерде бир айылда токойчу жашаптыр. Бир күнү ал токойго келет. Кыңылдап ырдап, бейкапар отун кертип атсале, капилеттен караңгы токойдон токой дөөсү чыгып, аны көздөй келатат! Тулку бою капкара жүн, узун куйругу чайпалып, арбайган-тарбайган манжалары кыбырап, түк баскан кулагы кыймылдаганычы түгөттүн. Ал токойчуну көрөр замат арсалаңдап каткырат:

Читать далее ТОКОЙ ДӨӨСҮ