Эне жана бейиштин мөмөсү

Өткөн заманда бир кемпир-чал жашаптыр. Алардын

жалгыз уулу болгон экен. Уулун жаңыдан эле үйлөнтүп, ке-
линдин ысык чайын ичип, нанын жеп, сый көрүп отурар кез-
де карыя катуу ооруп калат. Көп өтпөй абышка көз жумду.

Эне жана бейиштин мөмөсү 3

Мезгил зымы-
рык куштай өтүп жатты. Кемпир карылыкка биротоло моюн сунуп, келин-уулунун колун ка-
рап отуруп калды.

Келини өз убагында тамагын берсе берип, бербесе ачка калтыра турган болду. Кемпир көргөн күнүн уулуна айтайын дейт, бирок мерез келини уулун да кууруп-жеп, экөөнүн турмушуна зыяным тийип калбасын деп унчукпайт.

Кемпир бара-бара өңдөн азып, алдан тайып, сыртка ки-
рип-чыга албай калды. Кошуналарына барып, ал-жайын су-
рашканга да алы келбеди. Кемпирдин акыбалын көргөнү

келгендерди келини жактырбай, кагынып-силкине бергени-
нен улам кошуна-колоңдору да чочулап, кийинчерээк катта-
бай калышты.

Ошентип, кемпир ооруга чалдыгып, төшөккө жатып калат.

Дагы эле уулунан келининин кылыгын жашырып, ал жөнүн-
дө жаман сөз айтмак тургай, кайра мактап, бул кесел өзүнүн

карылыгынын кесепети экенин айтат. Акыры ал ушул тагды-
рына моюн сунуп, эмнеси болсо да уулунун турмушу бузул-
баса экен, ‒ деп Кудайдан тилейт.

Бир күнү кемпир төшөгүндө жатып, жамынчысын оңдоюн

деп колун сунса, тарамыштуу териси шалбырай түшкөн, та-
мырлары көөп кеткен арык манжаларына катуу бир нерсе

урунат, оозуна салса, даамы ширин нерсе экен. Чайнап же-
генге тиш кайда? Эрдин кемшеңдетип, соруп жатты.

Ошол түнү анын ичер суусу, көрөр күнү түгөнүп, о дүй-
нө кете берет. Кемпирди жээк-жааттары, тууган-тууш-
кандары аруу жууп, сөөгүн жерге беришет. Бүт арма-
ны, таарынычы, кубанычы кемпирдин өзү менен кошо

кетет.

Арадан бир нече жыл өткөн соң, жаз алды менен кем-
пир коюлган мүрзөдөн бир жашыл көчөт өнүп чыгат. Көр-
сө, карыган эненин оозунда кеткен жемиштин данеги жа-
рылып, көктөп, мүрзөнүн топурагын жарып чыккан экен.

Ал кийин чоң даракка айланат. Анан жыл сайын шагы

ийилген мөмөсүн адамдарга тартуулап, ошо тирүү ке-
зинде көкүрөгү арманга толтура кеткен кемпирге сооп

алып келет.
Мүрзөдөн өсүп чыккан бейиштин мөмөсүн көргөн

эл аны өрүк деп атай башташат. Жыл сайын эзил-
ген мөмөсүн жеп, анын керемет ширин даамы эле

эмес, дарылык касиети да бар экени билинип, кийин

далай жерге кабары жетет. Анан ал жемиш көп оору-
ларга дабаа, дары катары колдонгонун билгендер

данектерин алып, короолоруна эгип, көчөттөрүн өстүрө
баштайт.
Жаздын мээрим чачкан күндөрүндө апакай гүлдөрүн

тегиз ачкан өрүкзарлуу Баткен аймагы, көңүл кушун кө-
көлөтсө, жайкысын береке чачкан токчулуктун асыл мө-
мөсүн берип, бүгүнкү күнгө дейре элге ырыскы болуп

келет.

Эне жана бейиштин мөмөсү 4

Бул уламыш Баткен чөлкөмүндө илгертен бери атадан
уулга, энеден кызга айтылып келаткан мурас экен.

  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •  
  •