МЕКИЯН КОРОЗДУ КУТКАРГАНЫ

Мекиян жана короз болуптур. Мекиян жумуртка тууп, короз жем ташып, тоокко жапакеч экен. Ал дайым жем чукуп тапканда мекиянды чакырчу дейт:

– Ко-ко-ко, үрпөк баш, жем таптым!

Анын бу жолку тапканы борсойгон буурчак экен. Бирок короздун напсиси бузулат да: « Өзүм эле жутпасам, тоок муну жей албайт» — деп култ этип жутаарын жутуп, какап калат. Сулап жыгылып, буттары тырайып, дем алалбайт. Аны көрүп, мекиян жүгүрүп келет:

Читать далее МЕКИЯН КОРОЗДУ КУТКАРГАНЫ

МЭЭНЕТ МЕНЕН ТАБЫЛГАН АКЫ

Байгер жашаган адам болуптур, анын уулу жеткен жалкоо, жеткен ашкулу болуп чыгат. Колдоюп ишке жөндөмү болбоптур: даяр кийимге, даяр ашка гана тап берип, ысырапкорчулугу да чектен ашат.

Атасы аны эмгекке үйрөтүп, сарамжалдуулукка тарбиялоо үчүн алыскы айылдагы кабардин улутундагы бирөөнө жумушчу кылып берет. Жыл өткөн соң акысына бир тоголок алтын төлөнмөк болот.

Читать далее МЭЭНЕТ МЕНЕН ТАБЫЛГАН АКЫ

МАМАЛАК БАККАН ТҮЛКҮ

Аю өзүнүн мамалактарын бактырмакка «нянька» издеп жөнөйт. Токойду аралап жүрүп, карышкырга кезигет.

– Кайда жөнөдүң, Аюке? – дейт кашабаң.

– Мамалактарымды карай турган бирөөнү табыш керек эле, – дейт күрпөң аю.

– Мени деле «нянька» кылып алың, – дейт карышкыр күнк-мыңк.

Читать далее МАМАЛАК БАККАН ТҮЛКҮ

МАРАЛДЫН ТААРЫНЫЧЫ

Жашыл адырлардан ашып, кара токойго кызыл түлкү күйүгүп жете келди. Ал али өзүнө ылайыктап ийин каза электе эле бул жердин бир жаңылыгы кулагына шак угулду – буердин падышасы аюу алдан-күчтөн тайып, аябай карыптыр.

Муну угары менен жаңы келген түлкү бүт токойду жаңырта кыйкырат:

Читать далее МАРАЛДЫН ТААРЫНЫЧЫ

МААМЫТ МЕНЕН КАРА ДӨӨ

Байыркы өткөн заманда Маамыт аттуу бир чабал киши жашайт. Анын отуз чакты эчкиси болот. Эрди-катындын ишенген оокаты — ошол эчкилер. Маамыт мөөнгө жуурат куюп алып, эчкилерин кайтарат. Бир түлкү ар күнү келип, куйругу менен Маамытты жыга чаап, жууратын ичип кетип жүрөт. Карышкыр бирден эчкисин жей берип, акыры он беш эчкиси калат. Ошол арада кайып-каскагынан Кара дөө кездешип калат:

Читать далее МААМЫТ МЕНЕН КАРА ДӨӨ

Малайдын амалы кожоюндукунан ашат

Өлгөндөй бир сараң дыйкан болуптур, жадесе өз малайларынан да ашын аячу экен. Тамак ичээр маал келгенде эле малайларына элде жок шылтоолорун айтып, күңкүлдөп-мыңкылдап баштачу экен: «Уйду торпогу эмип алыптыр, нан күйүп кетиптир».
Кошуналары түштөнүүгө отурар маалда малайына айтканычы:
– Кел, Йонас, эл тамак ичип аткан маалда биз да эс алалы. Алар да бизди түштөнүүгө отурду деп ойлошсун.

Читать далее Малайдын амалы кожоюндукунан ашат

МУШТУМ

Күндөрдүн биринде эне Бармак төрт баласына: Сөөмөй, Ортон, Атыжок жана Чыпалакка кеңеш салды.

— Балдарым, бак тикпейлиби? – деди балдарына суроолуу карап.
— Макул, энеке, тээтигил жерге тигели, — деп Сөөмөй ээн жаткан талааны көрсөттү.
— Опий, ал жердин баарын кантип айдайбыз, белибиз ооруйт ко, — деп Ортон моюн толгоду.
— Кантип айдамак элек, чанайбыз деле бак тигип коебуз, — деди Атыжок Ортонду анча жактыра бербей.
— Айдаса айдайлы, — деп Чыпалак чебеленип жиберди.

Читать далее МУШТУМ

МОМПОСУЙ МЕНЕН МАЙМЫЛ

Бар экен, жок экен, ач экен, ток экен, айтор бир маймыл болуптур. Бир жолу ал өз үйүн шыпырып атып жерден тыйын таап алат. Аябай сүйүнүп кеткен ал буту-бутуна тийбей дүкөндү карай чуркап, өзү көптөн бери эңсеп жүргөн момпосуюн сатып алат.

Андан соң бийик даракка чыгып, момпосуюн тамшанып жей баштады. Өзүнүн бир орунга тынч отура албаган адаты менен кыйшаңдап атып, бир момпосуюн дарактын коңулуна түшүрүп жиберет. Канча аракет кылганы менен момпосуюн ала албаган маймыл устага чуркап барды.

Читать далее МОМПОСУЙ МЕНЕН МАЙМЫЛ

МИТАЙЫМ ПЕТР ЖАНА ЖЫЛАН

Бир кезде жер жүзүнө түрдүү желмогуздар, ажыдаарлар жана учуучу жыландар ээлик кылып турушчу экен.

Анан Кудай бүткүл дүйнөлүк топон суу жүргүзүп: жер жүзүн тазалап, бул жарык дүйнөгө азыркы жашоону жаратат. Бирок ошол ажыдаарлардын доорунан бир жылан кандайдыр калып калган болот. Ошол жылан топон суу соолуп, жер кургары менен жолдо жүрү-жүрүп отуруп болгар тоолорунун арасындагы бир терең үңкүргө келип туруп калат. Үй жумушун жасатканга бир жезкемпирди жалдап, көп жыл туруп зеригип, урушарга жоо таппай, күч сынашуу үчүн баатырларды издеп жөнөйт.

Читать далее МИТАЙЫМ ПЕТР ЖАНА ЖЫЛАН

МЫШЫК МЕНЕН ТҮЛКҮНҮН ӨТҮК АЛУУГА БАРГАНЫ

Кыш жакындаган сайын мышыктын көңүлү чөктү. Анткени жылуу өтүк сатып ала элек болчу. Анан бир күнү эптеп чыгынып, аялы экөөнө өтүк сатып алыш үчүн шаарга жөнөдү. Жол ортолоп барып калганда түлкүгө кезикти. Түлкү биринчи суроо ыргытты:

— Пан Мышык, сен кайда жөнөп калдың?

Читать далее МЫШЫК МЕНЕН ТҮЛКҮНҮН ӨТҮК АЛУУГА БАРГАНЫ